Biernat z Lublina
Biografia
Biernat z Lublina, znany również jako Lubelczyk, Bernardus Lublinensis czy Bernardus Lublinius, urodził się około 1465 roku w Lublinie, zmarł około 1529 roku. Był polskim poetą, tłumaczem i bajkopisarzem okresu renesansu. Jego najbardziej znane dzieła to modlitewnik 'Raj duszny' oraz zbiór bajek 'Żywot Ezopa Fryga'. Przez wiele lat błędnie przypisywano mu autorstwo pierwszej książki wydrukowanej w języku polskim - właśnie 'Raju dusznego' z 1513 roku, jednak pierwszym takim drukiem była 'Historyja umęczenia Pana naszego Jezusa Chrystusa' z 1508 roku.
Życiorys Biernata znamy dzięki relacjom współczesnych mu osób oraz dwóm notkom autobiograficznym, które zamieścił na marginesach ksiąg. Urodził się w rodzinie mieszczańskiej, prawdopodobnie między 1460 a 1467 rokiem. Mimo że nie wiemy, gdzie pobierał nauki, wiemy, że był człowiekiem wykształconym. Pracował jako sekretarz lub pisarz na różnych dworach. W wieku osiemnastu lat służył u starosty łukowskiego Jana Zieleńskiego, następnie u starosty w Rogoźnie Gotarda Bystrama, a po jego śmierci u jego żony Marty. Później był związany z poetą Filipem Buonaccorsim (Kallimachem), u którego prawdopodobnie kopiował księgi. Kolejni pracodawcy to: kupiec Łazarz z Lublina, Mikołaj Bystram - u którego uczył syna Stanisława - oraz wojewoda ruski Jan Pilecki, a potem jego syn, również Jan, aż do 1516 roku. Być może przyjął święcenia kapłańskie w 1501 roku.
Biernat posiadał pokaźną bibliotekę, zawierającą dzieła teologiczne i filozoficzne, z których część zachowała się do dziś wraz z jego odręcznymi notatkami. Sam podpisywał się jako Bernardus, a powszechną formę Biernat wprowadził historyk literatury Aleksander Brückner. W 1603 roku jego pisma trafiły na Indeks Ksiąg Zakazanych.
Najważniejsze dzieła Biernata to wspomniany modlitewnik 'Raj duszny' (1513), który był przeróbką łacińskiego 'Antidotarius animae', oraz 'Żywot Ezopa Fryga' (ok. 1516-1522) - wierszowana biografia Ezopa, wzbogacona o ponad 200 bajek zaczerpniętych z wzorców łacińskich, stanowiąca pierwszy polski zbiór przysłów. Był też autorem listu do księgarza Szymona z Krakowa, w którym zawarł renesansową filozofię. Przypisuje mu się również tłumaczenie 'Dialogu Polinura z Karonem' z czeskiego.