AB

Adam Bromberg

Wydawca Kultura
Urodzony
12.03.1912
Zmarł
23.03.1993
Miejsce urodzenia
Lublin
Przeżył(a) lat
81
Dziedzina
Kultura

Biografia

Adam Bromberg, pierwotnie Adolf Bromberg, urodził się 12 marca 1912 roku w Lublinie w rodzinie żydowskiej Symchy i Gitli Brombergów. Ze względu na problemy zdrowotne początkowo kształcił się w domu, a od 1922 roku uczęszczał do Gimnazjum Humanistycznego Towarzystwa Zakładania Szkół Żydowskich w Lublinie. W młodości zaangażował się w działalność lewicową, organizując w 1930 roku Związek Młodzieży Szkolnej.

Po maturze, pod naciskiem ojca, wyjechał na studia do Wiednia, gdzie pracował w księgarni i nawiązał kontakty z ruchem komunistycznym. W 1932 roku powrócił do Polski i objął funkcję sekretarza Wydziału Wojskowego w Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy we Lwowie. W 1934 roku został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa i skazany na 3,5 roku więzienia; wyszedł na mocy amnestii w grudniu 1936 roku.

Podczas II wojny światowej przebywał we Lwowie, gdzie kierował polską sekcją wydawnictwa "Książnica-Atlas", a po ataku Niemiec na ZSRR został ewakuowany w głąb kraju. W 1943 roku wstąpił do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, służąc jako oficer polityczno-wychowawczy; wojnę zakończył jako major.

Po wojnie, w 1947 roku, zorganizował Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, a w 1953 roku został dyrektorem Państwowego Wydawnictwa Naukowego, którym kierował do 1965 roku. To pod jego kierownictwem PWN wydało Małą encyklopedię powszechną (1959) i rozpoczęło prace nad Wielką encyklopedią powszechną (pierwszy tom w 1962). W 1964 roku obronił doktorat na Uniwersytecie Warszawskim.

W 1968 roku, po wydarzeniach marcowych, został usunięty z PZPR i stracił pracę. W sierpniu 1970 roku wyemigrował do Szwecji, gdzie wykładał na Uniwersytecie w Uppsali, a w 1975 roku wraz z córką Dorotą założył wydawnictwo Brombergs Bokförlag, publikujące m.in. dzieła Czesława Miłosza i Isaaca Bashevisa Singera. Zmarł 23 marca 1993 roku w Sztokholmie.

Osiągnięcia

Zorganizowanie Wydawnictwa Ministerstwa Obrony Narodowej (1947)
Kierowanie Państwowym Wydawnictwem Naukowym (1953-1965) i zainicjowanie wydania Wielkiej encyklopedii powszechnej PWN
Założenie szwedzkiego wydawnictwa Brombergs Bokförlag (1975)
Odznaczenie Krzyżem Virtuti Militari V klasy za zasługi wojenne
Doktorat na Uniwersytecie Warszawskim (1964)

Ciekawostki

Pierwotnie nosił imię Adolf, które oficjalnie zmienił na Adam w 1955 roku.
Jego wspomnienia autobiograficzne posłużyły Henrykowi Grynbergowi za kanwę książki "Memorbuch".
Podczas wojny stracił większość rodziny; przeżyła tylko żona i bratanica.